İşçilerin Fazla Mesai Ücreti 2025

İçindekiler

Fazla Mesai Ücreti Nedir?

Fazla mesai ücreti kısaca işçilerin günlük çalışma saatinin üzerinde çalıştıkları süreler için almaya hak kazandıkları fazla ücreti ifade eder. Yani günlük çalışma süresi 8 saat olan bir işçinin, 12 saat çalışması durumunda, kanunlarda belirtilen diğer şartların da varlığı halinde, aradaki 4 saat için, normal günlük ücretinden daha fazla ücrete hak kazanır. Bu ücretin miktarı ve hesaplanması işçinin normal maaşı, fazla çalışılan gün ve fazla çalışma süresi gibi birçok faktöre göre değişiklik göstermektedir.

Bu yazımızda fazla mesai ücretinin ne olduğu, fazla çalışan işçinin ne gibi haklarının olduğu, fazla mesai ücretinin ne zaman ve nasıl alınabileceği, hak edilen fazla mesai ücretinin nasıl hesaplanacağına cevap vermeye çalışacağız. Ancak unutulmamalıdır ki burada herkese yol gösterecek şekilde genel bilgilerden bahsedilecektir.

Her bir işçinin çalışma şartları, çalışma yeri ve aldığı ücretler değişebileceğinden her bir işçi için ayrı ayrı hesaplamalar yapılması gerekmektedir. Bu hesaplamalar ise teknik bilgi ve tecrübe gerektirmektedir. Bu sebeple işçilerin fazla mesai ücreti gibi alacaklarını almaları için halk arasında işçi avukatı olarak tabir edilen, yoğun olarak iş davaları ve işçi alacakları konusunda dava tecrübesi ve bilgi birikimi edinmiş olan avukatlarla birlikte hareket etmeleri tavsiye edilmektedir. Böylelikle hak kayıplarının önüne geçilebilecek ve işçi hak ettiği tazminata daha kolay ulaşacaktır.

Fazla mesai ücretine hak kazanılıp kazanılmadığı ve fazla mesai ücretinin hesabı gibi konularda, İş Kanunu’nun 41. ve devamındaki maddeleri ile 63. ve devamındaki maddeler ve İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliğine göz önünde bulundurulmaktadır. Biz de bu yazımızda ilgili açıklamalarımızı bu kanun ve yönetmelik çerçevesinde açıklamalarımızı yapacağız. Ancak gerekli olması durumunda, uygulanması gereken başkaca kanun, yönetmelik ve ilgili mahkeme kararlarına da değinilecektir.

Fazla Mesai Ücretinin Hesaplanması Hakkında Genel Bilgi:

Fazla mesai ücreti, genellikle işçinin normal çalışmasındaki saatlik ücretinin belirli bir oranında arttırılmasıyla hesaplanır. Genellikle bu arttırım ise normal ücretin yarısı kadar olur. Örnek vermek gerekirse, bir işçinin normal çalışma süresi içindeki saatlik ücretinin 100 lira olduğunu varsayarsak, günlük normal çalışmasını da 8 saat kabul edersek, bir işçi çalıştığı her gün için 800TL kazanacaktır. Ancak 12 saat çalıştığında ise, günlük normal çalışma süresinin üzerindeki 4 saat için arttırım yapılarak (100/2 + 100= 150TL) her bir saat için 150TL ücrete hak kazanılacaktır. Yani fazla çalışmasıyla beraber, 12 saat çalışan bir işçi 8 saati için 100TL’den 800TL + 4 saat için 150TL’den 600TL olmak üzere toplamda 1400TL’ye hak kazanacaktır.

Burada yarı oranında arttırım örnek olarak verilmiş olup bazı durumlarda fazla çalışmalarda ödenecek ücret daha fazla ya da daha az olabilecektir. Ayrıca toplu iş sözleşmeleri veya bireysel iş sözleşmeleriyle kanundaki miktarlardan daha az olmayacak şekilde bu oran değiştirilebilecektir.

Fazla mesai sürelerinin hesabında yarım saatten az olan süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler ise bir saat olarak hesaba katılırlar.

Fazla mesai ücretiyle ilgili dikkat edilmesi gereken bazı önemli hususlar bulunmaktadır:

Yıllık Fazla Mesai Sınırı: Bir yılda yapılabilecek toplam fazla mesai süresi yasal olarak sınırlıdır. Kanuna göre bir işçi bir yılda en fazla 270 saat fazla mesai yapabilecektir.
Fazla Mesai Yapılmasında İşçinin Onayı: İşveren, işin aciliyeti veya üretimin devamlılığı gibi nedenlerle çalışandan fazla mesai yapmasını talep edebilir. İşçi ve işveren, bu gibi durumların olması halinde fazla çalışma yapılacağı yönünde işe giriş aşamasında anlaşarak, imzalanan iş sözleşmesinde bu hususu belirtebilirler. Bu onay çoğunlukla da her işçi tarafından işe girişte imzalanan iş sözleşmelerinin imzalanması ile verilmektedir. Ancak bu onayın başlangıçta alınmadığı durumlarda, fazla çalışma yapılmadan önce işçinin rızası alınarak, fazla çalışmayı onayladığını gösteren belgenin işçinin özlük dosyasında saklanması gerekmektedir.
Zorunlu Fazla Mesai: Her ne kadar işveren tarafından böyle bir onay aransa da bazı istisnai durumlarda, işçinin onayı olmasa bile fazla çalışma yapması gerekebilecektir. Zorunlu nedenlerle veya olağanüstü durumlarda yapılan fazla çalışma çalışmalarda işçinin onayı aranmayacaktır. Ancak işveren tarafından yaptırılan bu tür fazla çalışmanın istisnai bir durumu oluşturması ve dayandığı zorunlu ya da olağanüstü sebebin geçerli olup olmadığının ispat edilmesi gerekebilecektir. İşçi, bu şekilde de fazla mesai ücretine hak kazanacaktır.
Fazla Mesai Ücretinin Zamanında Ödenmesi: İşveren, fazla mesai ücretini diğer ücretlerle birlikte, zamanında ödemek zorundadır. Aksi takdirde yasal yaptırımlarla karşılaşabilir.
Fazla Mesainin Karşılığının Dinlenme Olarak Kullandırılması: Fazla mesai yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret almak yerine, fazla çalıştığı her bir saat için bir saat otuz dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir. Yani fazla çalışma yapan işçi hak ettiği ücreti almak yerine, isterse bu ücret karşılık gelen sürede dinlenme yani tatil yapabilir. İşçi hak ettiği serbest zamanı hak ettiği tarihten itibaren altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.
Telafi Çalışması: Bazı durumlarda işçi fazla mesai yapmasına rağmen, fazla mesai ücretine hak kazanamayabilir. Bu durumun örnekleri İş Kanununun 64. Maddesinde sayılmıştır. Maddeye göre, zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi veya benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi ya da işçinin talebi ile kendisine izin verilmesi hallerinde, işveren tarafından işçiye dört ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabilir. Bu çalışmalar fazla çalışma sürelerinden sayılmayacağından, işçi fazla çalışma ücretine hak kazanmayacaktır. Bu şekilde yapılacak telafi çalışmaları, kanundaki diğer yükümlülükleri ve günlük en çok çalışma süresini aşmamak koşulu ile günde üç saatten fazla olamaz. Ayrıca işçiye tatil günlerinde de telafi çalışması yaptırılamayacaktır.

İşçilerin Günlük Mesai Süreleri Nelerdir?

Çalışma süresi, kısaca işçinin çalıştırıldığı işte geçirdiği süreyi ifade eder. İşçinin çalışma sürelerine ilişkin düzenlemeler genel olarak İş Kanunu ile İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nde bulunmaktadır. Genel olarak çalışma süresi haftada en çok kırk beş saat olarak uygulanmaktadır. Aksi kararlaştırılmadığı müddetçe bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit olarak bölünerek uygulanır. Yani sadece hafta içi günleri çalışılan bir işyerinde, günlük normal mesai süresi 9 saat olmaktadır.

Haftanın iş günlerinden birinde kısmen çalışılan işyerlerinde, bu süre haftalık çalışma süresinden düşüldükten sonra, çalışılan sürenin çalışılan gün sayısına bölünmesi suretiyle günlük çalışma süreleri belirlenir. Örneğin haftalık 44 saat olacak şekilde hafta içi her gün ve cumartesi günleri çalışılan bir işyerinde, cumartesi günleri 4 saat çalışılıyorsa, hafta içi her gün normal mesai süresi 8 saat olarak belirlenecektir.

İşçi ve işverenin anlaşması halinde haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak şartıyla farklı şekilde bölünebilecektir. Bu şekilde belirlenen çalışmalarda, iki aylık süre içerisinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşmaması gerekmektedir.

Günlük mesai saatinin belirlenmesinde bir önemli husus da ara dinlenmelerdir. İşçiler günlük çalışma süresi içerisinde belirli sürelerde dinlenme hakkına sahiptir. Bu dinlenme süreleri işçilerin çalışma yeri ve çalışma saatlerine göre belirlenecektir. Günlük mesai süresi içerisinde ortalama bir zamanda o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre belirlenmek suretiyle işçilere;

a) Dört saat veya daha kısa süreli işlerde 15 dakika,

b) Dört saatten fazla ve 7.5 saate kadar (7.5 saat dahil) süreli işlerde yarım saat,

c) 7.5 saatten fazla süreli işlerde bir saat,

ara dinlenmesi verilir.

Bu ara dinlenme süreleri en az süreler olup aralıksız olarak işçiye kullandırılması gerekmektedir. Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği gereğince işçi ve işveren arasında yapılacak sözleşmeler ile aralıklı olarak kullandırılabilir.İşçilere kullandırılacak ara dinlenmelerin bir işyerinde, bütün işçilere aynı anda kullandırılması zorunlu olmayıp farklı farklı zamanlarda da kullandırılabilir. İşçilerin ara dinlenmelerinde geçen süreler çalışma süresinden sayılmaz. Yani bu süreler için işçiler ücrete hak kazanmaz.Bu kurallardan ayrı olarak, mahkeme kararlarına göre, bazı durumlarda günlük 11 saatin üzerinde çalışma yapıldığı durumlarda bir buçuk saat (1 saat 30 dakika) ara dinlenme yapıldığının kabulü ile hükümler verilmektedir.

Günlük çalışma süresinin başlama ve bitiş saatleri ile ara dinlenme saatleri işyerlerinde işçilere uygun vasıtalarla bildirilmelidir. Yapılan işin durumuna göre, çalışma süresinin başlama ve bitiş saatleri işçiler için farklı farklı şekilde düzenlenebilecektir. İşveren, bu şekilde belirlenmiş olan çalışma sürelerini, uygun vasıtalarla belgelemek zorundadır.

Fazla Mesai Yapıp Yapmadığımı Nasıl Hesaplayabilirim?

Bir işçinin fazla mesai yaptığını anlamasının en basit yolu, bir hafta içerisindeki günlük çalışma süresini toplamaktır. İş Kanunu’na göre bir işçinin normal haftalık çalışma süresi 45 saati geçemez. Eğer bir işçi bu süreyi aşan bir çalışma yapıyorsa, büyük ihtimalle fazla mesai ücretine hak kazanıyordur. Ayrıca haftalık çalışma süresi 45 saati geçmese bile, günlük 11 saati aşan şekilde yapılan çalışmalar yine fazla mesai olarak kabul edilir. 11 saati aşan her saat için fazla mesai ücretine işçi hak kazanır.

Fazla Mesai Ücretini Kimler Alabilir?

Genel olarak fazla mesai yapan bütün işçiler, fazla mesai ücretine hak kazanırlar. Burada önemli olan husus kanun, yönetmelik ve iş sözleşmesi kapsamında fazla mesaiye hak kazanılıp kazanılmadığının tespit edilmesidir. Yargıtay kararlarına göre, genel olarak, üst düzey yöneticiler ve çalışma sürelerini kendisi belirleyen kişiler fazla mesai ücretine hak kazanamazlar. Bunun dışında kalan bütün işçiler fazla mesai ücretine hak kazanırlar. Ancak işverenin bu ücreti ödememesi halinde, dava açılarak davada fazla mesai ücretine hak kazanıldığının ispatı gerektiği unutulmamalıdır.

Fazla Mesai Ücreti Ne Kadardır?

Fazla mesai ücreti, işçinin günlük normal çalışma saatlerinin üzerinde yaptığı her bir çalışma saatine karşılık aldığı ek ücrettir. Ancak bu ücretin net bir miktarı olmayıp bazı faktörlere bağlı olarak değişmektedir. Fazla mesai ücretini etkileyen faktörler şu şekilde sıralanabilir:

Normal Saatlik Ücret: İşçinin normal çalışma saatinde kazandığı ücret, fazla mesai ücretini doğrudan etkiler. Fazla mesai ücretinin belirlenmesinde yapılacak hesaplama, bu miktar üzerinden belirlenecektir.
Toplu İş Sözleşmesi: İşveren ile işçiler arasında imzalanmış, işyerinde çalışan bütün işçiler için geçerli olan bir toplu iş sözleşmesi varsa, fazla mesai ücretleri bu sözleşmede belirtilen şekilde hesaplanacaktır. Bu sözleşmede belirlenen oranlar genellikle kanunlarda belirlenen oranlardan daha yüksek olur.
Bireysel İş Sözleşmesi: İşçinin işe girerken imzaladığı iş sözleşmesinde, fazla mesai ile ilgili özel düzenleme varsa, bu düzenlemeye göre fazla mesai ücreti hesaplanacaktır.
Yasal Düzenlemeler: İş Kanunu’na göre genel olarak fazla mesai ücreti, normal saatlik ücretin %50’si kadar hesaplanmaktadır. Ancak bazı istisnai durumlar veya farklı sektörlerde bu oran değişiklik gösterebilmektedir. Bu sebeple yasal düzenlemelerin iyi bilinmesi gerekmektedir.

Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Fazla mesai ücreti, işçinin aylık aldığı ücret üzerinden hesaplanmaktadır. İşçinin aldığı aylık ücretin, işçinin günlük normal mesai yaparak aylık toplam çalıştığı saate bölünmesiyle, işçinin bir saatlik ücreti bulunur. Bu ücreti %50 arttırılarak işçinin saat başına hak edeceği fazla mesai ücreti tespit edilir. Bulunan bu ücret ise, ne kadar fazla mesai yapıldıysa o kadar saatle çarpılarak işçinin hak ettiği fazla mesai ücreti bulunur.

Fazla mesai ücretinin hesaplanması için baz alınan işçinin aylık ücretine, giydirilmiş ücret denir. İşçinin giydirilmiş ücreti, işçinin aylık maaşının yanından aldığı yol, prim, yemek, kıyafet gibi ek ücretler de eklenerek tespit edilir. Yani işçinin fazla mesai ücreti, işçinin maaşına ek aldığı ücretler üzerinden hesaplanır.

Fazla Mesai Ücreti Almanın Şartları Nelerdir?

Fazla mesai ücreti, işçinin günlük normal çalışma saatlerinin üzerinde yaptığı ek çalışmalar için ödenen ücrettir. İşçinin bu ücreti alması için bazı şartların yerine gelmesi gerekmektedir. Fazla mesai ücretini hak etmenin şartları şunlardır:

İşveren Tarafından Talep Edilmesi: Fazla mesai, işverenin talebi üzerine yapılmalıdır.
Yasal Dayanak: Fazla mesai, genellikle işin aciliyeti, üretimin artırılması veya ülkenin genel yararları gibi nedenlerle yapılır. Her ne sebeple olursa olsun fazla mesainin, iş kanununda belirtilen gerekçelere uygun olması gerekmektedir.
İşçinin Kabulü: Kanunen işçi, fazla mesai yapmaya zorlanamaz. İşçinin rızası alınmadan fazla mesai yaptırılamaz. Ancak bazı durumlarda işverenlerce, işçinin işe alım sözleşmesine madde eklenmek suretiyle bu yasak atlatılmaktadır.

Haftalık 45 Saati Aşmak: Normal şartlarda bir işçinin haftalık çalışma süresi 45 saattir. İşçinin bu süreyi aşan çalışmaları fazla mesai olarak kabul edilir.
İş Sözleşmesinde Belirtilmesi: İşçinin işe alım sözleşmesinde fazla mesai yapılabileceği ve bunun karşılığında ne kadar ücret verileceği belirtilmelidir. Eğer bu husus sözleşmede belirtilmemişse, fazla mesai yapılmadan önce işverenin fazla mesai yapılması için işçiden yazılı onay alması gerekmektedir.
Kayıt Altına Alınması: Fazla mesai yapılan sürelerin kayıt altına alınması ve işçiye imzalattırılması gerekmektedir. Özellikle de işverenin, işçinin yapmış olduğu fazla mesai ücretlerini ödediğini ispatı, işçi tarafından imzalanmış bordrolar ile yapılmaktadır.

Fazla Mesai Ücreti Ne Zaman Alınır?

Fazla mesai ücreti, işçinin normal günlerde yaptığı çalışma saatlerinin üzerindeki çalışmaları karşılığında aldığı ek bir ücrettir. Bu ücretin ne zaman alınacağı, yani işçiye ne zaman ödeneceği, genellikle iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ve işverenin uygulamaları gibi faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Ancak genel olarak bu ödemeler konusunda aşağıdaki durumlar söz konusu olmaktadır:

Her Ay Maaşla Birlikte: Uygulamada en çok görülen durum, fazla mesai ücretinin diğer ücretlerle birlikte ödenmesidir. Bu şekilde yapılan ödemeler, işçinin bordrosunda fazla mesai ücreti olarak ayrıca gösterilmektedir.
Çalışma Döneminin Sonunda: Bazı iş yerlerinde, belirli bir çalışma dönemi (ay, üç ay gibi) sonunda işçinin hak etmiş olduğu fazla mesai ücretleri toplu olarak ödenir.
Özel Durumlarda: İşveren ve işçi arasında yapılan sözleşmeler ile farklı ödeme koşulları belirlenebilmektedir.

Fazla Mesai Ücreti Nasıl Alınır?

Bu ücreti almak için öncelikle hak edilmesi ve bazı hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir. Burada bahsedeceğimiz hususlar genel olarak işçinin hak ettiği fazla mesai ücretini eksiksiz olarak almasını kolaylaştıracaktır.

İşçinin Fazla Mesai Ücretini Alması İçin Dikkat Etmesi Gereken Hususlar:

İşyeri Çalışma Kayıtlarının Tutulması: İşçinin günlük çalışma sürelerini ve fazla mesai yaptığı durumları tespit etmesi gerekmektedir. Bunun için işçinin işe giriş çıkış saatlerini net olarak bilmesi ve fazla yaptığı her saat için detaylı olarak bir kayıt tutması gerekmektedir. Bu kayıtlar, hak kazanılan fazla mesai ücretlerinin tespitinde önem taşımaktadır.
Sözleşmelerin İncelenmesi: İşçinin işverenle arasında özel olarak imzaladığı iş sözleşmesi yani bireysel iş sözleşmesi ile iş yerindeki toplu iş sözleşmesinin detaylıca incelenmesi gerekmektedir. Bu sözleşmelerde fazla mesai ücretine ilişkin bulunan düzenlemeler, işçinin hangi durumlarda fazla mesai ücretine hak kazanacağının ve kazanacağı fazla mesai ücretinin miktarının tespitinin belirlenmesi önem arz etmektedir.
Bordroların Kontrol Edilmesi: İşçinin her ay düzenli olarak bordrolarını kontrol etmesi gerekmektedir. Bu sayede hak kazanmış olduğu fazla mesai ücretlerinin kendisine ödenip ödenmediğini ve ödenmişse de eksik ödeme yapılıp yapılmadığını tespit edebilecektir.
Hakların Bilinmesi: İş Kanunu’nda ve ilgili yönetmeliklerde fazla mesai ücretleri konusunda düzenlemeler bulunmaktadır. Ayrıca bu düzenlemelerin yanında mahkeme kararlarının da bilinmesi gerekmektedir. Bu düzenlemelerin ve mahkeme kararlarının bilinmesi sayesinde işçiler hak ettikleri ücretlere ulaşabileceklerdir. Ancak işçinin işverence haklarının verilmemesi halinde, halk arasında işçi avukatı olarak tabir edilen avukatlar vasıtasıyla bu alacakların temin edilmesi yoluna gidilmesi tavsiye edilmektedir. Çünkü bahsedilen bu yasal düzenlemelerin, mahkeme kararlarının ve dava süreçlerinin işçilerce bilinmesi ve bu sürecin doğru yürütülmesi çok zordur. Özel olarak bilgi ve tecrübe gereken bu tür davaların işçilik alacakları ve işçi hakları konusunda iyi olan avukatlar vasıtasıyla yürütülmesi tavsiye edilmektedir.

İşçi İşverenden Fazla Mesai Ücretini Nasıl Alır?

Yazımızda ayrıntılı olarak işçilerin fazla mesai ücretlerini nasıl alacakları anlatılmıştır. Şimdi özet olarak, fazla mesai ücretinin nasıl alınacağını birkaç adımda izah edeceğiz:

Öncelikle işçinin kaç saat fazla mesai yaptığı belirlenmesi gerekmektedir. Yani işçilerin normal günlük çalışma süreleri ile fazla mesai yaptıkları süreleri iyi hesaplamaları gerekmektedir.
Sonrasında işçilerin aylık aldıkları toplam ücreti ve bu ücretten saat başına düşen tutarı iyi belirlemeleri gerekmektedir. Bu belirlenen ücret, yapılan fazla mesai için ödenecek ücretin belirlenmesinde rol oynar. Bir saatlik fazla mesai ücreti, işçinin normal günlük çalışmasında bir saatlik çalışmasının karşılığında aldığı ücretin %50 oranında, yani yarı oranında arttırılması ile bulunur.
Bir sonraki adım ise bu ücretlerin tahsilidir. Normal şartlarda işveren, işçin yaptığı fazla mesailerin ücretini, o ayki maaşıyla birlikte yatırmalıdır. Böyle bir durumda işçi, fazla mesai ücretini eksik alıp almadığını ücret bordrosuna ve ödenen maaşına bakarak anlayabilecektir.
Fazla mesai ücretinin zamanında ödenmediği ya da eksik ödendiği durumlarda, kanundaki diğer şartların da varlığı halinde işçiler genellikle artık işverenle anlaşarak fazla mesai ücreti alacağını temin edememektedirler. Bu gibi durumlarda genel olarak işçiler dava açarak işçilik alacaklarını ve fazla mesai ücretlerini işverenden almaktadırlar. Ancak bu tür davalar hem kanunların, yönetmeliklerin, mahkeme kararlarının iyi bilinmesini hem de işçinin hak ettiği fazla mesai ücretinin doğru hesaplanmasını gerektirdiğinden, hak kayıplarına uğranılmaması için, halk arasında işçi avukatı olarak bilinen, işçilik alacakları ve fazla mesai ücreti konularında iyi avukatlar tarafından bu tür davaların takip edilmesi tavsiye edilmektedir.

İşçi Fazla Mesai Yaptığını ve Fazla Mesai Ücretine Hak Kazandığını Nasıl İspat Eder?

İşçinin fazla mesai ücretini alabilmesinin en önemli iki kriteri: fazla mesai yaptığını ve bu fazla çalıştığı sürenin toplam ne kadar olduğunu ispat etmesi ve yapmış olduğu fazla mesainin karşılığını almadığını ispat etmesidir. İşçinin bunları ispat etmek için kullanacağı iki araç vardır. Bunlar işçinin aldığı ücreti gösteren belgeler, yani bordrolar ile işçiyle aynı yerde çalışan diğer işçilerin tanık olarak beyanlarıdır.

Bordrolar ile İspat: İşçinin aldığı maaş, yemek ücreti, yol ücreti, hafta sonu mesaisi ücreti, bayram tatilinde çalışma ücreti, fazla mesai ücreti gibi bütün ücretlerinin göründüğü, işveren tarafından tutulan belgelere işçinin ücret bordrosu denir. Kısaca bordro olarak tabir edilen bu belgelerde, işçinin işverenden aldığı ne kadar ücret varsa bunlar detaylı olarak gösterilir. Bu belgelerde işçinin aldığı ücretlerin nasıl hesaplandığı ve nelere karşılık olarak verildiği gösterildiğinden, işçinin fazla mesai yapıp yapmadığı, fazla mesai yaptıysa bunun karşılığını alıp almadığı, bu belgelerin incelenmesiyle anlaşılacaktır. İşveren bu belgeleri gerçeğe uygun bir şekilde düzenlemek ve işçiye parasını ödediği her ay bunları imzalatmakla mükelleftir. İşçi tarafından bu belgelerin imzalanması halinde, bu belgelerde yazan her şeyin doğruluğunun işçi tarafından kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Her zaman işverenler bu belgeleri, yani işçilerin ücret bordrolarını gerçeğe uygun olarak düzenlemeyebilirler. Bu gibi durumlarda bu belgelerden işçinin fazla mesai yapıp yapmadığı ve fazla mesai ücreti alıp almadığı anlaşılamayacaktır. Gerçeğe uygun olarak düzenlenmemiş bordroların işçiler tarafından imzalanmaması gerekmektedir. Aksi halde hak ettikleri alacaklarına ulaşmaları zorlaşmakta, hatta imkansızlaşmaktadır.

Eğer işçiler ücret bordrolarını gerçeğe aykırı olmasına rağmen imzalamak zorunda kalırlarsa, bu belgeleri imzalarken ihtirazi kayıt koymaları gerekmektedir. Yani işçiler bu belgeleri imzalarken, bordronun gerçeğe aykırı olduğu veya ödenmeyen fazla mesai ücretleri bulunduğunu yazarak altını imzalamaları gerekmektedir.

Tanık Beyanı ile İspat: İşçilerin ücret bordrolarının gerçeği yansıtmadığı, işveren tarafından işçinin fazla mesai ücretinin ödenmediği durumlarda işçiler tanık göstererek hak kazandıkları fazla mesai ücretini alabileceklerdir. Ancak tanık gösterilmesi her zaman bu ücrete hak kazanılmasını sağlamayabilir.

Öncelikle, işçinin fazla mesai ücretine hak kazanacak şekilde çalıştığı ispat edebilmesi için, kendisiyle birlikte çalışan diğer işçilerden birisini tanık göstermesi gerekmektedir. Yani tanık olacak kişi ile fazla mesai ücreti talep eden işçi, aynı kurumun aynı biriminde, aynı tarihlerde birlikte çalışmış olmalıdır. Birlikte çalışması olmayan, diğerinin ne şekilde çalıştığını net bir şekilde bilemeyecek olan kişilerin tanık gösterilmesi halinde, fazla mesai yapıldığı gereği gibi ispat edilemeyecektir.

İkinci olarak tanık gösterilecek kişilerin, fazla mesai ücreti talep eden işçinin işverenine karşı açtığı dava olmaması gerekmektedir. İşveren ile arasında dava olan tanığın beyanları mahkeme kararları gereğince çelişkili kabul edilmektedir. Bu sebeple fazla mesai ücreti talep eden işçinin göstereceği tanığın, yanında çalıştıkları işverene karşı davası olmaması gerekmektedir.

İstifa Ettim Yine de Fazla Mesai Ücreti Alabilir Miyim?

Fazla mesai ücreti işçinin çalışması ile alakalıdır. Bu sebeple usulüne uygun olarak fazla mesai yapan her işçi, fazla mesai ücreti almaya hak kazanacaktır. İşçinin istifa etmesi fazla mesai ücreti almasına engel değildir. Fazla mesai ücretinin alınabilmesinin en önemli iki şartı: işçinin fazla mesai yapması ve mahkeme huzurunda fazla mesai yaptığını ispat etmesidir.

İşten Atıldım Yine de Fazla Mesai Ücreti Alabilir Miyim?

Fazla mesai ücretinin alınabilmesi, işçinin normal günlük mesaisini yaptıktan sonra çalışmaya devam etmesi ile alakalıdır. Normal günlük mesaisinin üzerinde çalışan her işçi, fazla mesai ücreti almaya hak kazanacaktır. Bu sebeple fazla mesai yapan işçinin, işten atılması ya da diğer tabiriyle işten kovulması halinde de işçi fazla mesai ücretini alabilecektir.

Fazla Mesai Ücreti Hesaplama 2025: Asgari Ücretle Çalışan Bir İşçi Ne Kadar Fazla Mesai Ücreti Alabilir?

Her işçi, normal günlük çalışma süresinin üstünde çalıştığı her saat için, fazla çalışma ücretine hak kazanır. İşçinin alacağı fazla mesai ücreti, işçinin aylık giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanmaktadır. Bu sebeple işçinin aylık brüt ücreti ile buna ek olarak yol, yemek, servis, giyecek yardımı gibi ek ödeme alıp almadığının bilinmesi gerekmektedir. Ayrıca, fazla çalışma ücreti, işçinin normalde yaptığı çalışmasının saatlik ücretinin 1.5(bir buçuk) katına denk gelmektedir. Yani örneğin, saatlik ücreti 100 lira olan bir işçi, normal mesai süresini doldurduktan sonra fazladan çalıştığı her bir saat için 150 lira ücrete hak kazanır.

Tüm bu anlattıklarımızla beraber, İş Kanunu uyarınca yıllık 270 saatten fazla, fazla mesai yaptırılması yasaklanmıştır. Bu sebeple 270 saati aşan fazla mesai talepleri mahkemelerce dikkate alınmayarak, hesaplanmamaktadır.

Asgari Ücretle Çalışan İşçinin Örnek Fazla Mesai Ücreti Hesaplama Yöntemi 2025

Kanunlar ve ülkemizdeki işyerlerinin genel uygulamaları doğrultusunda, 2025 yılı için geçerli olmak üzere, burada örnek bir fazla mesai ücreti hesaplaması yapılacaktır. Burada asgari ücretle çalışan bir işçinin, bir yıllık çalışmasında en üst limit olan 270 saatlik fazla mesai yaptığı, fazla mesai ücretinin ise günlük normal çalışmasındaki saatlik ücretinin %50 arttırılması karşılığı olduğu varsayımı ile bir örnek hesaplama yapılacaktır. Asgari ücretle çalışan işçinin başkaca ek bir ödeme almadığı varsayılacak ve kanun gereği hesaplama işçinin brüt ücreti üzerinden yapılacaktır. Aylık çalışma süresi ise, aylık ortalama 25 gün ve günlük 9 saat çalışıldığı varsayılarak 225 saat olarak hesaplanacaktır.

Asgari Ücretle Çalışan İşçinin Örnek Fazla Mesai Ücreti Hesaplaması 2025:

Asgari Ücretle çalışan işçinin Net ücreti: 22.104,67.-TL

Günlük Çalışma Süresi x Aylık Çalışılan Gün Sayısı = Aylık Normal Çalışma Süresi => 9 x 25 = 225 saat

Brüt Asgari Ücret / Aylık Normal Çalışma Süresi = Saatlik Normal Çalışma Ücreti => 22.104,67.-TL / 225 = 98,24.-TL

Saatlik Normal Çalışma Ücreti + Saatlik Normal Çalışma Ücreti’nin %50’si = Saatlik Fazla Çalışma Ücreti => 98,24.-TL + (98,24.-TL ÷ 2 =) 49,12.-TL = 147,36.-TL

Fazla Çalışma Süresi x Saatlik Fazla Çalışma Ücreti = Hak Edilen Fazla Çalışma Ücreti => 270 x 147,36.-TL = 39.787,20.-TL

Görüldüğü üzere 2025 yılında maaşına ek hiçbir ödeme almayan ve asgari ücretle çalışarak fazla mesai yapan bir işçinin bir aylık fazla mesaisi için en fazla alabileceği tutar 39.787,20.-TL olmaktadır. Bu tutar ise işçinin maaşının yaklaşık 2 katı olmaktadır. Asgari ücretten daha fazla maaş alan ya da maaşıyla birlikte yol, yemek, servis, giyecek yardımı gibi ek ödenekleri bulunan işçiler burada hesap edilen tutardan daha fazla, fazla mesai ücretine hak kazanabilecektir.

Burada yapılan hesaplama, asgari ücretle çalışan bir işçinin 2025 yılındaki fazla mesailerine ilişkindir. Eğer işçilerin geçmiş yıllarda başkaca fazla mesaileri varsa, bunların toplamını dava ederek işverenden talep edebileceklerdir.

Fazla Mesai Ücreti Hesaplama 2025: İşçinin 1 Yıllık Fazla Mesai Ücreti Ne Kadar?

1 yıldır çalışan bir işçinin alacağı fazla mesai ücreti, sabit bir miktar ile belirtilemeyecektir. Çünkü fazla mesai ücreti belirlenirken birçok faktörün göz önünde alınması gerekmektedir.

Fazla mesai ücretini etkileyen başlıca faktörler şu şekilde sıralanabilir:

İşçinin Normal Günlük Saatlik Ücreti: İşçinin normal çalışma saati karşılığında kazandığı ücret, fazla mesai ücretinin tespitini doğrudan etkilemektedir. Fazla mesai ücreti, işçinin brüt giydirilmiş ücreti üzerinden hesaplanır. Yani işçinin normal brüt aylık ücreti ve yol, yemek, servis, giyecek yardımı gibi ek ödenekleri dikkate alınarak işçiye ödenen günlük normal çalışmasının saatlik ücreti bulunur. İşçinin fazladan çalıştığı her bir saat için alacağı fazla mesai ücreti ise, normal günlük çalışmasında her bir saat çalışması için almış olduğu ücretin %50’si, yani yarısı kadar arttırılmasıyla belirlenmektedir.
İşçinin Yapmış Olduğu Fazla Mesai Saati: İşçinin ne kadar saat fazla mesai yaptığı, toplam alacağı ücreti belirlemektedir. Fazla mesai ücreti, her bir saat için alınmaktadır.
Yasal Dayanaklar: İş Kanunu ve toplu iş sözleşmeleri, fazla mesai ücretlerinin belirlenmesinde temel düzenlemelerdir. Bu düzenlemelerin içeriklerine göre fazla mesai yapan işçinin, yaptığı fazla çalışmanın her saati için alacağı ücretin belirlenmesinde yapılacak arttırım %50 yerine daha fazla olarak öngörülmüş olabilecektir.
İşyeri Uygulamaları: Bazı işyerleri, fazla mesai yapan işçilerin ücretlerini belirlerken kendi iç düzenlemeleriyle farklı hesaplama yöntemleri uygulayarak belirleyebileceklerdir. Ancak bu düzenlemeler, yasal düzenlemelerin gösterdiğinden daha az olamayacaktır.

Fazla mesai ücreti için yasal düzenlemelerde parasal bir üst sınır konulmamıştır. Yani bir işçinin fazla mesai ücreti olarak en fazla alacağı ücret için bir limit belirlenmemiştir. Ancak her işçinin en fazla yıllık 270 saat fazla mesai yapabileceği kanunlarla öngörülmüştür. Yani işçiler günlük normal çalışma sürelerinden ayrı olarak, yıl boyunca 270 saatin üzerinde fazla mesai yapamayacaktır. İşçilerin böyle bir çalışması olsa da, kanunen yasaklandığı için, 270 saati aşan fazla çalışmaların karşılığını talep edemeyeceklerdir. Bu sebeple fazla mesai yapılmasına parasal bir limit konulmamakla birlikte, zaman olarak bir limit konulduğundan, her işçinin kendi maaşına göre alabileceği en fazla, fazla mesai ücreti bulunmakta ve bu miktar her bir işçi için birbirinden farklı olmaktadır.

Fazla Mesai Ücretinde Zamanaşımı Süresi Nedir?

Zamanaşımı, bir alacağın belirli bir süre içerisinde talep edilmemesi halinde, artık hiç talep edilemeyeceğini belirten hukuki bir kavramdır. Konumuz üzerinden tekrar açıklamak gerekirse, işçinin yapmış olduğu fazla mesailerine ilişkin ücretlerini, işverenden belirli bir süre içerisinde istemesi gerekmektedir. Eğer bu süresi içinde bu talepte bulunmazsa artık bu ücretleri talep edemeyecektir.

Fazla mesai ücreti alacağının zamanaşımı süresi, 5 yıldır. Yani, işçinin fazla mesai yaptığı tarihten itibaren 5 yıl içinde bu ücreti talep etme hakkı doğar. Bu süre içinde işçi, işverenden alacağı olan fazla mesai ücretini talep etmezse, bu hakkını kaybeder.

Zamanaşımı süresi, işçinin fazla mesai yaptığı tarihten itibaren işlemeye başlar. İşçinin fazla mesai ücretinin bir kısmı ödenmiş olsa dahi, ödenmeyen kısmı için zamanaşımı süresi, fazla mesai yapıldığı tarihten itibaren işlemeye devam eder.

İşçinin fazla mesai ücreti için dava açması halinde zamanaşımını duracaktır. Yani dava açıldıktan sonra karar verilinceye kadar ne kadar süre geçerse geçsin fazla mesai ücretine ilişkin alacak hakkı kaybolmayacaktır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir husus bulunmaktadır. Dava açılırken ne kadar fazla mesai ücreti talep edilmişse, o kadar kısım için zamanaşımı süresi duracaktır.

Zamanaşımı süresi, tam takvim yılları üzerinden tespit edilir. Örneğin, 30 Nisan 2020 tarihinde yapılan bir fazla mesai için zamanaşımı süresi, 30 Nisan 2025 tarihinde dolacaktır. Yani 30 Nisan 2020’de yapılan fazla mesai için ücret talebi 30 Nisan 2025 tarihinden sonra dava edilse dahi alınamayacaktır.

Zamanaşımı süresi, kesintisiz olarak işlemektedir. Bu süre içinde genel olarak herhangi bir ara verme veya durma söz konusu olmaz. Ancak alacağın dava edilmesi gibi belirli şartların gerçekleşmesi halinde bu süreler işlemeye devam etmez.

Her bir fazla mesai için ayrı bir zamanaşımı süresi başlar. Yani, farklı tarihlerde yapılan fazla mesailer farklı zamanlarda zamanaşımını uğrar.

Fazla Mesai Ücreti Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?

Fazla mesai ücreti işçinin alacak haklarıyla ilgilidir. Başka bir deyişle fazla mesai ücreti, işçi – işveren ilişkisi ile ilgilidir. Bu sebeple, fazla mesai ücretlerine ilişkin açılacak davalar iş davası olarak adlandırılır. İş davalarında görevli ve yetkili mahkeme, belirli kurallar çerçevesinde belirlenmektedir.

Görevli mahkeme, davanın konusuna göre belirlenmektedir. Yani işçi – işveren ilişkisini ilgilendiren işçilerin alacaklarına ilişkin davaların açılacağı mahkemeler ile devlet memurlarının mesleklerinde kademe ilerlemesine ilişkin davaların açılacağı mahkemeler birbirinden farklıdır. Kısaca davanın konusu, davanın açılacağı mahkemenin sıfatını belirleyecektir.

Yetkili mahkeme ise, davanın açılacağı il veya ilçeye göre belirlenmektedir. Yani yetkili mahkemenin belirlenmesi, davanın açılacağı görevli mahkeme belirlendikten sonra, hangi yerdeki mahkemede bu davanın açılacağının belirlenmesi işidir. Yani işçi haklarına, işçilik alacaklarına, işçi – işveren ilişkisine ilişkin davaların açılacağı mahkemenin iş mahkemesi olduğu belirlendikten sonra bu davanı Ankara İş Mahkemesinde mi yoksa İstanbul İş mahkemesinde veya başka yer iş mahkemesinde mi açılacağının belirlenmesi işi, yetkili mahkemenin belirlenmesi işidir.

Görevli Mahkeme

İş davalarında görevli mahkeme, iş mahkemeleridir. Dolayısıyla, fazla mesai ücretlerine ilişkin davaların açılacağı mahkemenin sıfatı İş mahkemesidir. İş Mahkemeleri, işçi ile işveren arasında çıkan uyuşmazlıkları çözmek için özel olarak kurulmuş mahkemelerdir. Türkiye’de iş mahkemeleri, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile düzenlenmiştir. İş mahkemeleri, iş kanununa ve işçi-işveren ilişkilerine dair her türlü uyuşmazlığı çözmekle görevlidir.

Eğer bir yerde iş mahkemesi yoksa, bu tür davalara bakmakla görevli mahkeme, asliye hukuk mahkemeleri olur. Bu durumda, asliye hukuk mahkemesi, iş mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

Yetkili Mahkeme

İş davalarında yetkili mahkeme, genellikle davalının (işverenin) yerleşim yeri mahkemesi ya da işin yapıldığı yer mahkemesidir. Yani fazla mesai ücretinin yapıldığına ilişkin davanın açılacağı İş Mahkemesi, genellikle işverenin yerleşim yeri İş Mahkemesi ya da işin yapıldığı yer İş Mahkemesi olmaktadır.

Yetki Sözleşmesi

Taraflar arasında bir yetki sözleşmesi yapılmışsa, dava, bu sözleşmeye uygun olarak belirlenen mahkemede de açılabilir. Ancak genel olarak, işveren karşısında zayıf kalan işçi lehine düzenlenen bu yetkili mahkemenin belirlenmesi hususu, genellikle işçiyi koruyacak şekilde düzenlenmemiş olan yetki sözleşmeleri ile ihlal edilmeye çalışılmaktadır. Böyle durumlarda yapılan yetki sözleşmesi ve işverenin bu konuda işçiyi zorlaması geçersiz sayılabilir.

Kısaca, fazla mesai ücretinin talep edilmesine ilişkin iş davalarında görevli mahkeme İş Mahkemeleridir ve yetkili mahkeme genellikle işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer İş Mahkemesi olarak belirlenir. Halk arasında işçi avukatı olarak bilinen ve işçilik alacakları, işçi hakları, fazla mesai ücreti konularında iyi bir işçi avukatıyla çalışmak, davanın doğru açılmasını sağlayarak hak kayıplarını engelleyecektir.

Fazla Mesai Ücreti Dava Masrafı Ne Kadardır?

Fazla mesai ücreti mahkeme masrafları, davanın kapsamına ve yargılama sürecine göre değişkenlik gösterir. Ayrıca fazla mesai ücreti; kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti gibi başkaca işçilik alacaklarıyla birlikte istenebildiğinden, mahkeme masrafları dava durumuna göre de değişiklik göstermektedir. Fazla mesai ücretlerine ilişkin mahkeme masrafları genel olarak dava harçları, bilirkişi ücretleri, tanık ve tebligat giderleri gibi çeşitli kalemlerden oluşur. Genel olarak fazla mesai ücretine ilişkin mahkeme masrafları şu kalemlerden oluşur:

Dava Harçları

Dava harçları, fazla mesai ücretine ilişkin, iş mahkemesinde dava açarken ödenmesi gereken zorunlu masraflardır. Dava harçları genellikle şu şekilde sınıflandırılır:

Başvuru Harcı: Dava açıldığında ödenmesi gereken bir harçtır. 2024 yılı itibarıyla bu harç genellikle 615,40.-TL’dir.
Karar ve İlam Harcı: Dava sonuçlandığında, mahkeme kararıyla birlikte ödenmesi gereken harçtır. Bu harç da dava konusu miktar üzerinden belirlenir. Dava konusunun binde 68,31’i nisbi harç olarak alınır. Dava konusu miktarın çok düşük olması veya maktu harca tabi davalarda ise bu harç 615,40.-TL’dir.
Peşin Harç: Davanın niteliğine göre dava değeri üzerinden belirlenen bir harçtır. Fazla mesai ücretine ilişkin davalarda genellikle bu harç, dava konusu tazminat veya alacak miktarına göre nisbi olarak hesaplanır. Peşin harcın miktarı, karar ve ilam harcının ¼’üdür.

Bilirkişi Ücreti

Fazla mesai ücretlerine ilişkin davalarda, mahkeme, bilirkişi incelemesi yapılmasını isteyebilir. Genellikle de mahkemeler bilirkişi incelemesi yaptırarak, işçinin hak ettiği fazla mesai ücretini bilirkişilere yaptırmaktadır. Bilirkişi ücreti, 2025 yılında genellikle 4.000,00.-TL civarındadır. Bilirkişi ücretleri, davanın kapsamına ve bilirkişinin uzmanlık alanına göre değişebilecek olup, mahkeme hakimince miktarı belirlenmektedir.

Tanıklık Ücreti

Fazla mesai ücreti almak için tanık beyanları büyük önem arz etmektedir. Mahkemede tanık dinletilmek istendiğinde, tanıkların mahkemeye çağrılması ve dinlenmesi için, mahkemece belirli bir bedel ödenmesi istenmektedir. Bu bedele tanıklık ücreti denilmektedir. Bu masraf, tanığın ulaşım ve diğer giderlerini karşılamak amacıyla ve tanığı dinletecek tarafça ödenir. Ancak dava sonunda genellikle davayı kaybeden tarafından bu masraf karşılanır. Bu ücretler ise 2025 yılı için 100,00.-TL civarındadır.

Tebligat ve Posta Giderleri

Fazla mesai ücreti davalarında mahkemece yapılacak işlemler için tebligat ve diğer posta giderlerini gerektirebilecektir. Bu gibi durumlar için dava açılması sırasında tebligatlar ve diğer posta giderleri için ücret ödenir. Dava süresince dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, bilirkişi raporları, bilirkişi raporuna itirazlar ve bunun gibi önemli işler taraflara tebliğ olacağından tebligat ve posta giderleri için davayı açan taraftan, davanın açılması aşamasında 1.000,00.-TL civarında tebligat ve posta gideri ücreti alınmaktadır.

Vekalet Ücreti

Fazla mesai ücreti davalarının bir avukat aracılığıyla yürütülmesi halinde, avukatlık ücreti de mahkeme masrafları arasında sayılır. Ancak bu masraf davayı açan işçi için ilk aşamada mevcut değildir. Davayı kaybeden taraf, karar tarihinde avukatlık asgari ücret tarifesinde iş mahkemelerinde görülen davalar için belirlenen en düşük avukatlık ücretini ödemek zorunda kalacaktır. Bu ücret ise 2025 yılı için 30.000,00.-TL’dir.

İstinaf ve Temyiz Masrafları

Fazla mesai ücretlerine ilişkin davalar genellikle ilk derece mahkemelerinde kesinleşmediklerinden, iş mahkemesinin kararını beğenmeyen taraf istinaf yoluna ve şartları uygun olması halinde temyiz yoluna başvurulabilecektir. İstinafa veya temyize başvurulması halinde ise bu aşamalar için ek harç ve masraflar ödenmesi gerekecektir.

Sonuç Olarak Toplam Masraflar:

Fazla mesai ücretlerine ilişkin, iş mahkemelerinde açılacak davalarda başlangıçta davayı açan tarafça 3.500,00.-TL civarında mahkeme masrafı ödenmesi gerekmekte olup, bu miktar dava konusu miktara göre artabilecektir. İlk derece mahkemesi aşamasında, yani davanın görevli ve yetkili İş Mahkemesinde açıldığı aşamada, bilirkişiye başvurulması ve tanık gösterilmesi durumlarında, davayı açan işçi tarafından ödenecek miktar toplam 8.000,00.-TL’yi bulabilecektir. Bununla birlikte davanın kazanılması halinde, davayı açan tarafça yapılan masraflar, karşı taraftan tahsil edilebilecektir.

Adli Yardım ve Masrafların Karşılanması

Eğer dava açacak işçi, ekonomik durumunun dava açmak yetersiz olduğunu, bu masrafları karşılayacak durumunun olmadığını kanıtlayabilirse, adli yardım talebinde bulunabilir. Adli yardım talebi kabul edildiği takdirde, dava masraflarından muaf tutulabilir veya masraflar devlet tarafından karşılanabilir.

Fazla mesai ücreti alacaklarına ilişkin davalarda mahkeme masrafları, davanın karmaşıklığına ve süresine göre değişiklik gösterse de, başlangıçta davayı açan işçi tarafından yapılan bu masraflar genellikle dava sonunda kaybeden taraftan geri alınmaktadır. Bu nedenle, dava açmadan önce bir avukatla masraflar konusunda ayrıntılı bir değerlendirme yapılması yararlı olacaktır. Halk arasında işçi hakları, işçilik alacakları ve fazla mesai ücreti konusunda uzman olarak bilinen işçi avukatları, sürekli olarak bu alanda dava takip ettikleri ve ilgili araştırmaları yaptıklarından, dava masrafları konusunda gerekli bilgilendirmeleri doğru bir şekilde yapabilecektir.

Fazla Mesai Ücreti Davalarında Avukat Masrafı Ne Kadardır?

Fazla mesai ücreti davalarında avukata ödenecek olan avukatlık ücreti, birçok faktöre bağlı olarak değişkenlik gösterir. Ücretler genel olarak, davanın türü, avukatın tecrübesi, davanın karmaşıklığı, talep edilen alacak miktarı ve davanın hangi aşamada olduğuna göre belirlenir.

Avukatlık Ücret Tarifesi

Her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, avukatların takip ettikleri davalarda alabilecekleri en düşük ücretleri belirler. Bu tarife, fazla mesai ücreti davalarında da uygulanır. 2025 yılı için belirlenen avukatlık ücret tarifesine göre, bir fazla mesai ücreti davasını takip eden işçi avukatının alacağı avukatlık ücretleri şu şekilde olabilir:

Dava Başına Ücret: Bazı fazla mesai ücreti davalarında, peşin olarak paraya anlaşılabilir. Bu gibi durumlarda avukatın alabileceği asgari ücret, tarifeye göre, genellikle 30.000,00.-TL’den başlar.
Dava Değeri Üzerinden Ücret: Fazla mesai ücreti davalarında avukatlık ücreti genelde dava sonucu kazanılması halinde elde edilecek paranın içersinden belli bir oranda alınması şeklinde anlaşılır. Yani bu tür davalarda, avukatlar genellikle dava değeri üzerinden bir yüzdelik oran talep ederler. Bu oran, genellikle %10 ile %25 arasında değişir. Örneğin, dava konusu fazla mesai ücreti alacağı 100.000,00.-TL ise avukatlık ücreti 10.000,00.-TL ile 25.000,00.-TL arasında olabilir.

Sözleşmede Belirlenen Avukatlık Ücreti

Avukatlar, belirlenen ücret ne olursa olsun müvekkilleriyle bir avukatlık sözleşmesi yaparak bu anlaşmayı yazılı hale getirirler. Bu sözleşmede, taraflar aralarında avukatlık ücretinin ne olduğunu ve nasıl ödeneceğini belirler. İşçi avukatı ile işçi arasında belirlenecek bu ücret, sabit bir tutar ya da dava sonucunda elde edilen kazanç üzerinden bir yüzdelik pay şeklinde belirlenebilir. Avukatla yapılan sözleşmede, ödeme şekli ve zamanı da detaylı olarak belirtilir.

Davanın Aşamasına Göre Ücret

Dava açılmadan önce danışmanlık, arabuluculuk; dava açıldıktan sonra ise ilk derece mahkemesi aşaması, istinaf mahkemesi aşaması ve temyiz mahkemesi aşaması gibi aşamalar bulunmaktadır. Dava açılmadan önce yapılan danışmanlık ve arabuluculuk süreçleri için de avukatlar ücret talep edebilir. Danışmanlık ücreti genellikle sabit bir ücret olarak belirlenir ve 3.500,00.-TL ile 10.000,00.-TL arasında değişebilir. Arabuluculuk sürecinde ise avukat, anlaşma sağlanması halinde, anlaşma miktarı üzerinden belirli bir orana dayalı veya sabit bir ücret talep edebilir. Dava açılıp belli aşamalar tamamlanmışsa ve avukata düşecek görev azalmışsa, avukatlar yine davanın durumuna göre ücret talep edebileceklerdir.

Adli Yardım

Eğer bir kişi ekonomik olarak zor durumdaysa ve avukat tutma imkanı yoksa, adli yardım talebinde bulunabilir. Adli yardım avukat tutabilecek durumda olmayanlara devlet eliyle avukat yardımından yararlanma hakkının verilmesidir. Adli yardım talebinin kabul edilmesi halinde, avukatlık ücretleri devlet tarafından karşılanabilir.

Özetle

Fazla mesai ücreti davalarında avukatlık ücreti, dosyanın durumuna, davanın aşamasına, avukatın tecrübesine, davanın süresine ve taraflar arasında yapılan anlaşmaya bağlı olarak değişiklik gösterir. Ücretler genellikle sabit bir tutar ya da dava değeri üzerinden belirli bir yüzde olarak kararlaştırılır. Genellikle fazla mesai ücreti davalarında dava masrafları işçi tarafından karşılanır ve avukatlar davayı kazanmaları halinde dava konu alacak üzerinden belli bir oranda ücreti, avukatlık ücreti olarak alırlar. Dava açmadan önce işçinin avukatıyla bu konuyu net bir şekilde görüşmesi, ileride ortaya çıkabilecek masrafların öngörülmesi açısından önemlidir. Bu konuda halk arasında işçi avukatı olarak bilinen işçi hakları, işçilik alacakları ve fazla mesai ücreti konularında alanında uzman avukatlar daha doğru bilgi verebilecektir.